نقش نفت در پاگیری جا معه ایران / دکتر حسین غطیمی

عتماد:در مبحث توسعه اقتصاد ايران محال است سخني پيش بيايد اما از مرحوم دکتر حسين عظيمي ياد نشود. اين ياد از آن رو است که از نگاه هر کارشناسي دغدغه اصلي عظيمي همواره توسعه ايران بود و شايد به همين خاطر بود که وقتي در پنج سال پيش او درگذشت، بسياري گفتند پدر توسعه ايران درگذشت. از نگاه مرحوم عظيمي توسعه فرآيندي است که طي آن باورهاي فرهنگي، نهادهاي اجتماعي، اقتصادي و سياسي به صورت بنيادي متحول مي شوند. از اين رو او معتقد بود تا باورهاي فرهنگي و اجتماعي متحول نشود، مدار توسعه يافتگي ايران تکميل نخواهد شد. به عبارت ديگر جامعه مدني شکل نخواهد گرفت.

تذکر- چون این مقاله ۵ سال پیش نتنظیم شده قیمت نفت بشکه ای ۲۰ دلا منظور شدهه ول ی اکنون ۱۲۰ دلا راست است

ادامه مطلب »

بگذار هزاران گل، شکوفه کنند / علي ميرسپاسي

‎

براي نمونه، آنچه به نام فساد، فروپاشي روابط اخلاقي، گسست در ساختار‎ ‎خانواده، توسط نيروهاي محافظه کار ‏مذهبي به عنوان پي آمد فرهنگ غرب قلمداد مي شود،‏‎ ‎در اصل بيان توسعه اجتماعي و اقتصادي جامعه اي در ‏حال گذار است که جايگزين زندگي در‏‎ ‎‏"خانواده سنتي" و همچنين جايگزين محدود بودن زنان به ديوارهاي خانه، ‏و تعليم و‎ ‎تربيت معمول و سنتي ايراني و اسلامي شده است. امروزه مثلا در تهران، اکثريت‎ ‎شهروندان، در ‏آپارتمان هاي کوچک، و همجوار با خانواده هاي غريبه و احتمالا متفاوت‏‎ ‎از فرهنگ شان، زندگي مي کنند، ‏بسياري از زنان تحصيل کرده اند و زندگي در يک محيط‎ ‎عرفي را ترجيح مي دهند. از طريق راديو، تلويزيون، ‏احتمالا ماهواره، کتاب، روزنامه،‎ ‎مجله، اکثريت دختران و پسران به گونه اي کاملا متفاوت پروش پيدا مي کنند، و ‏هويت‎ ‎شخصي و گروهي شان شکل مي گيرد‎.‎

ادامه مطلب »

کمپين و فرآيند سکولاريسم در ايران

تحول در صف بندي ها و رابطه ها

دسته بندي دوگانه و دوبني «فمنيست هاي سکولار/فمنيست هاي اسلامي»، با‎ ‎چالشي جدي روبه رو است. تا يکي دو ‏دهه پيش، به سادگي مي شد اکثر فعالان جنبش زنان‎ ‎را در دوگانه «سکولار/اسلامي» صف بندي کرد و بر اين اساس ‏هويت آنها را به اصطلاح‎ ‎مشخص و متمايز نمود. البته در مقام نظر هنوز گاهي مي توان از اين دسته بندي بهره‎ ‎جست ‏ولي در مقام عمل گاهي مدد جستن از اين صف بندي نظري، کنشگران را با مشکل مواجه‎ ‎مي سازد. چراکه اين گونه ‏تعاريف، وقتي روزآمد و بازخواني نمي شوند نه تنها کمکي به‎ ‎تحليل وضعيت خاص و موقعيت نيروهاي مختلف در ‏جنبش زنان نمي کند، بلکه حتا به اغتشاش‏‎ ‎ذهني بيشتر دامن مي زند. نمونه آن را مي توان در گفتار برخي از فعالان ‏جنبش زنان در‎ ‎خارج از کشور پيدا کرد: «... زناني که پايه‌گذار نوانديشي ديني در مسئله‌ي حقوق‎ ‎زنان بوده‌اند و ‏طرفدار تفسيرهاي نوين از دين و شريعت در جهت مطابقت با اصلاحات

ادامه مطلب »

آدمیت، مورخ بیداری / سیروس علی نژاد

فریدون آدمیت که روز شنبه دهم فروردین در هشتاد و هفت سالگی درگذشت یکی از آنها بود. در عرصۀ تاریخ نویسی معاصر هیچ نامی به اندازه نام او معتبر نیست. به جای تلنبار کردن سلسلۀ حوادث و رویدادها به شناخت و کشف علل آنها همت می گماشت، به تبیین و تحلیل آنها می پرداخت و تاریخ نویسی را از شکل مرسوم تا سطح نوشتن دربارۀ اندیشه و فکر ارتقا می داد. ایده های تجدد را از میان انبوه واقعیات و از لا به لای اسناد و مدارک مدفون در بایگانی ها بیرون می کشید و تحویل آیندگان می داد.

ادامه مطلب »

درد دلی با آیت‌اله سبحانی / سلامت کاظم

سلامت کاظمی
جناب آیت اله جعفر سبحانی سلام بر شما. نامه دوم شما به آقای عبدالکریم سروش، مشوق من برای نامه نوشتن به شما بوده است. چون افکار و سرنوشت سروش و جریانی که او خواسته یا ناخواسته سخن‌گوی آن شده است، برایم اهمیت دارد و آن را رویداد مهمی در این مقطع از تاریخ کشورم می‌دانم. سروش، البته هنوز برای شما خودی است و من غیر خودی - و مسامحتا - دشمن! شما و سروش و من و ماها می‌رویم، اما وطن شما و سروش و من – ایران - پا برجا می‌ماند، و این نامه را هم به خاطر وطنم می‌نویسم، چون پایداری ، آزادی و سربلندی آن را مقدم بر عقیده‌ام

ادامه مطلب »

جستاری درباره‌ی «نظریه‌ی توطئه» /بهرام محی

اشاره

عوامل تاثیرگذار بر دگرگونی‌های اجتماعی، گوناگون و پردامنه هستند و برای مسائل بغرنج و پیچیده‌ی جامعه، توضیحات ساده و تک‌علتی وجود ندارد. مدل‌‌های دانش‌های اجتماعی، استوار بر تاثیر متقابل علت‌های گوناگون ذهنی و شرط‌های عینی برخاسته از ساختارها، نیت‌های متضاد، خطاها و حتا تصادف‌های ساده، می‌آموزند که رویدادهای پردامنه در جامعه، دولت و اقتصاد را نمی‌توان منحصرا با دسیسه‌های هدفمند افراد یا گروه‌ها توضیح

ادامه مطلب »

آرامش د وستدار

01.05.08 | مقاله | آرامش دوستدار
شناخـت: دروغ بـزرگ فرهنـگ ما
فرهنگ ما دینی‌ست. یعنی بر بنیادی ناپرسیده و نیندیشیده پی‌ریزی شده و بالا رفته، به‌همین‌جهت نیز از چنگ اقتدار آن بنیاد هرگز بدر نیامده است. با چنین میراثی كه هیچگاه دانسته و از فاصله در آن ننگریسته‌ایم تا جلوه‌های روانی و روحی خود را در نهاد آن و التهابات رستاخیـزی آن را در تظاهرات وجودی خود بازیابیـم و از این مجرا خود را نقد و برآورد كنیم، طبیعتاً درآینده‌ای كه ادامة آن گذشته باشد نیز قادر به تغییر اساسی خود نخواهیم بود. ادامه...
01.05.08 | مقاله | آرامش د وستدار
معجـونـی از شـیادی و سـبك مغـزی
فرهنگ دینـی ما توانستـه ماهیـت ما را برای خودمان ناشناختی سازد. در مكانیسم خودكار چنین جعل و تزویری‌ست كه ما در حلاج‌ها و شمس‌ها «اته‌ایست»‌های ایرانی‌ـ اسلامی ‌كشف می‌كنیم! انگار اته‌ایسم هنر زرگری یا شمایل‌سازی‌ست كه بشود آن را به‌صرف ذوق و استعداد اختراع كرد، یا با تقلید و ممارست نزد استادكاری آموخت. ادامه...
01.05.08 | مقاله | آرامش دوستدار
پدیده‌ی «فاحشگی نو»
بغرنجها در جامعة‌ ما درست آنجا هستند که دیده نمی‌شوند. اگر بغرنجها به‌آسانـی دیده مـی‌شدند، مستقیماً سـر راه آدمهـا بودند، نمی‌شد آنها را بغرنج نامید. همـه‌چیـز در جامعـة ما چنان مسـخ شده و تغییر ماهیت داده که نه فقط شناختش به دشواری صورت می‌گیرد، بلکه بدتر از آن حتا بُرد و مکانیسم اجتماعی‌اش در تاریکی باقی می‌ماند. پدیدة «فاحشگی نو» یکـی از این بغرنجهای مخـرب است. ادامه...
30.04.08 | گفت‌وگو | آرامش دوستدار
روشنفکر بومی ميان غرب و شرق
ما در رفتارمان نسبت به خودمان و نسبت به غرب، بیگناهان فطری و همواره از پیش شهید‌شده هستیم. همیشه در پی اسباب و عللی می‌گردیم که ما را موجه نماید، در وهلهء اول از نظر سیاسی و نتایج وخیم غیرقابل انکارش. ادامه...
30.04.08 | گفت‌وگو - بخش نخست | آرامش دوستدار
سپهرِ عمومی مباحثه میانِ روشنفکران ایرانی و پیش شرط‌های گفت وشنودِ انتقادی
روشنفکری را فقط و فقط به اثرش می‌شود شناخت و به از پا نایستادنش؛ به اینکه در جُستن، یافتن و گشودن بغرنج‌ها از پا ننشیند. نه اینکه به جای این کار توانفرسا ادای کتاب نویسی و دیالوگ را درآورد، با سر و وضعی آراسته و مناسب برای اینگونه صحنه سازی‌ها و نمایش‌هایی که از دروغ و تظاهر نشأت می‌گیرند. ادامه...

صفحه­ی نخست
درباره­ی آرامش دوستدار
معرفی کتاب­ها
گزین‌سخن­ها
بایگانی
درباره این سایت
©aramesh-dustdar.com
استفاده از مطالب این سایت، تنها با ذکر منبع و نام نویسنده مجاز است.

نکته‌ای در باره‌ی نگاه عرفانی به مسأله‌ی وحی و / رحمان افشارى

تأملات اخیر آقایان دکتر سروش و دکتر مجتهد شبستری در باب وحی و نبوت و قرآن جمع کثیری را به دفاع فقهی و کلامی از وحی و نبوت بر انگیخته و سیلی از تکفیر و تهدید را به ویژه به جانب سروش روانه ساخته است. اصل سخن و رد و انکارها را می‌توان در سایت سروش دید و اینجا نیازی به تکرار آن‌ها نیست.

اما باید پرسید که

1. آیا نگاه عرفانی به مسأله وحی می‌تواند از حد فرد بگذرد و به پروژه‌ای همگانی و اجتماعی تبدیل شود؟
2. آیا این نگاه می‌تواند در برابر حمله‌ی فقهی و کلامی که عمدتاً بر آیات قرآنی مبتنی است و برخی حتی مستظهر به قدرت دولتی است، تاب تحمل بیاورد؟

ادامه مطلب »

جيوردانو برونو و انديشه‌ى عصر رنسانس / بهرام محيى

برونو نه تنها در گستره‌ى علمى و اخترشناسى تاثيرگذار بوده، بلكه به گرايش براى پژوهش آزاد و مستقل تكانه‌اى نيرومند بخشيده است. افزون بر آن، تاثير آموزه‌هاى فلسفى او نيز انكار كردنى نيست و راه بسيارى از متفكران پس از خود را هموار ساخته است. انديشه‌ى اين‌همانى خدا و طبيعت در آراى اسپينوزا ـ كه بر ثنويت دكارتى چيره مى‌گردد ـ و نيز آموزه‌ى مونادها در متافيزيك لايبنيتس، ملهم از افكار برونو بوده است. برونو را مى‌توان پيشگام پيكار براى آزادى انديشه، منتقد جزمگرايى و زمينه‌ساز فروپاشى سيطره‌ى روحانيت مسيحى در عصر جديد دانست.

ادامه مطلب »

فلسفه‌ی روشنگری و انديشه‌ی حقوق بشر (بخش دوم)، بهرام محيی

اينک می‌توان پرسيد که در وضعيت شهروندی چگونه می توان همان ميزان از آزادی را که انسان در وضعيت طبيعی از آن برخوردار بوده است، برايش تضمين کرد؟ روسو تلاش می‌کند اين پرسش را از طريق نوعی تعديل در مفهوم آزادی مستدل سازد. او ميان «آزادی طبيعی»، «آزادی شهروندی» و «آزادی اخلاقی» تفکيک قائل می‌شود. به نظر او، اين آزادی اخلاقی است که انسان را به حاکم واقعی خويشتن تبديل می‌کند. انسان بايد خود را از انگيزش¬های غريزی، خودخواهانه و منفعت¬طلبانه وارهاند و مطيع قانونی در يک جمع انسانی نمايد، قانونی که البته خود مقرر کرده است. تنها فرمانبری از قانونی که خود انسان مقرر کرده است، به معنی آزادی است و انسان به

ادامه مطلب »

گفت‌وگو با جمشید طاهری‌پور“هويت"، جستجوی ناتمام اختيار و آزادی

.آموخته های "قديم" ما اين است؛ "ای برادر تو همه انديشه‌ای!". زير تأثير اين آموزه؛ ترک انديشه "کهنه" و پذيرش انديشه "نو"، حکم نبرد مرگ و زندگی را پيدا کرده است! اين تعريف از "هويت ايرانی" به انسان ايدئولوژيک، به انسان مکتبی و تقسيم آدمها به "مکتبی" و "غيرمکتبی"، و به "خودی" و "غيرخودی" می‌انجامد و به "خاوران" راه می‌برد! ما بايد از اين تعريف و هويت برخاسته از آن، بگسليم و به آن تعريف و هويتی دست پيدا کنيم که انسان را نه با انديشه‌اش بلکه در انديشه ورزی‌اش باز می‌شناسد و به تعريف در می‌آورد. جوهر اين هويت جديد؛ باز شناخت انسان ايرانی است در فرديت او، به رسميت شناختن هويت اوست در مقام فرد و بعنوان انسان شهروند؛ صاحب "حق"، مختار و آزاد، دارای قدرت تعقل و تشخيص و توانائی "انتخاب". خوشبختانه نسل‌های جوان کشور به اين "تفرد" گرايش پيدا کرده‌اند و من
تارنمای "برای یک ایران" در ادامه فعالیتهای خود در زمینه بحث پیرامون هویت خواهی قومی و ملی، گفت‌وگویی کتبی با جمشید طاهری‌پور داشته است. طاهری‌پور در این‌ گفت‌وگو صادقانه از خود و تجربه خود به عنوان یکی از فعالین جنبش چپ ایران می‌گوید. به آسیب شناسی فرهنگی می‌پردازد و نگاهی دارد به بار گران گذشته بر روح و جان ایرانیان عصر حاضر.

ادامه مطلب »

آزاده زنی، زندانی زمانه! / ملیحه محمدی

او، ژاله قائم مقامی! در جسارت فکر و اندیشه پیش کسوت فروغ فرخزاد و سیمین بهبهانی است! یکقرن پیش از این می‌زیسته است. ٢٢ سال پیش از پروین اعتصامی چشم به جهان گشوده بود. اما دریغا! بسیار کم می‌شناسندش. آزاده زنی که در دورانی از زمان، و مکانی از جهان به دنیا آمد که دانش و آزادگی برای زن حاصلی جز رنج نمی‌آورد، و او جان هوشیاری که سر تسلیم به زمانه خود را نداشت. از کجا و از کدامین روزن‌های همه به هراسناکی‌ها گشوده، جهانی دیگر را پاییده بود که امید رهایی زن فردا را در آن خراب آباد که نه دشمن ، بلکه انکار زن بو، سرود!

ادامه مطلب »

سنت و مدرنيته در شعر نيما: / شاپور جورکش

شعر نيمايوشيج گرانيگاه تعادل‌بخش سنت– مدرنيته‌ي ايراني است كه در آن سنت‌هاي فرهنگي گذشته‌ي دور و نزديك با چشم‌اندازهاي حال و آينده گره مي‌خورند. دوران مشروطه، تنها مقطعي از حيات ادبي ماست كه در آن شعر، از كليشه‌هاي عرفاني مبراست. نيما با درك وجوب اين ويژگي در شعر آزاد، مؤلفه‌هاي ديگري را نيز در كلاسيك‌پردازان ايران گلچين مي‌كند و به آن‌ها جواز ورود به مدرنيته را مي‌دهد. او با چهل سال كار مستمر بر ادبيات سنتي، در همان‌حال كه درمي‌يابد "كوچه‌ي كور" و بحران در شعر، زاده‌ي بحران ديدگاه و زاويه ديد استبدادي ماست، به كشف گوهره‌هايي هم مي‌رسد كه مي‌داند در گذار از سنت به مدرنيته بايد با ما همراه باشند.

ادامه مطلب »

افسون چشم‌های بوف کور(قسمت دهم) / جمشيد طاهری‌پور

رمان "بوف کور" تایيدی بر اين نظر است که بيرون از هستی‌شناسی‌ عصر جديد، نمی‌توان به مدرنيته دست يافت.

ادامه مطلب »

افسون چشم‌های بوف کورقسمت يازدهم و پايانی) / جمشيد طاهری‌پور

رمان "بوف کور" تایيدی بر اين نظر است که بيرون از هستی‌شناسی‌ عصر جديد، نمی‌توان به مدرنيته دست يافت.

١٦

ادامه مطلب »

"نظریه حکومت قانون در ایران" از سیدجواد طباطبایی

نمی توان از کنار کتاب "نظریه حکومت قانون در ایران" از سیدجواد طباطبایی بی اعتنا عبور کرد که یکی از کتاب های پرفروش این روزهای بازار کتاب ایران است.

"نظریه حکومت قانون در ایران" دومین کتاب از دومین بخش مجموعه "تاملی درباره ایران" است که با انتشار کتاب " دیباچه ای بر نظریه انحطاط ایران" آغاز شد. آخرین کتاب از این مجموعه "مکتب تبریز" بود و این مجموعه ظاهرا هنوز ادامه دارد.

ادامه مطلب »

دین و نقد فرهنگی اسلام و روشنگری

کتاب «دین و نقد فرهنگی» (به زبان آلمانی) مجموعه‌ی مقالاتی است به قلم ده تن از استادان دانشگاه‌های آلمان که توسط توماس اشمیت و ماتیاس لوتس­‌باخمان گردآوری شده و در سال ۲۰۰۶ انتشار یافته است.

به نظر گردآورندگان، "مفاهیمی مانند «دین» و «فرهنگ» در دوران مدرنیته، که روندی بطور فزاینده پلورالیستی دارد، مفاهیمی هستند که "جمع" بسته می‌شوند. "فرهنگ‌ها" و "دین‌ها" بطور عموم از سرشتی دواحساسی برخوردارند که آمیزشی است از وحدت و تنوع، دربرگیری (Inklusivismus) و طرد از خود (Exklusivismus)، و آمیخته‌ای است از درک روزمره و یک فرا‌زبان (Metasprache) علمی‌ ­ فنی. به دلیل همین معنای چندگانه است که باید به مفهوم اروپایی «دین»، که یک مفهوم تاریخی است، به‌منزله‌ی یک مفهوم گفتمانی که بطور سامانمند در حال عمل است، نگریست." (ص ۱۰) بویژه در گفتمان‌های علمی، وحدت نظر درمورد نوع برخورد ما با مفهوم‌هایی چون «دین» و «فرهنگ» وجود ندارد، زیرا که رشته‌های متفاوتی چون الهیات، فرهنگ‌شناسی، فلسفه، دین‌شناسی، هر یک به گونه‌ی خاص خود موضوع خود را تعیین می‌کنند. از این رو مفهوم «نقد فرهنگی» از نمود واحدی برخوردار نیست.

گردآورندگان کتاب بر این باورند که "نقد فرهنگی" که از سوی دین اِعمال می‌شود، به معنای وسیع‌تر، نقدِ "از خود دورافتادگی" یک واحد فرهنگی است. در اینجاست که پرسش از پی «یک» هویت مشخص از فرهنگ مطرح می‌شود. داعیه‌‌ی دین این است که برای ایجاد یک وحدت فرهنگی قادر به ارائه‌ی عنصرهای هویت‌بخش است. از نظر گردآورندگان کتاب، جنبه‌های مدنی‌ − ‌دینی یک فرهنگ سیاسی می‌تواند در خدمت پیش‌شرط‌های یک جامعه‌ی دمکراتیک قرار گیرد. از این زاویه، نقد فرهنگی تنها نقد ایدئولوژی نیست، بلکه نقد هویت نیز هست و در عصر فرآیند رو به گسترش جهانی شدن و تنوع در شیوه‌های زندگی، باید جایگاه نقد فرهنگی را دقیق‌تر مشخص کرد.

ادامه مطلب »

قوام‌السلطنه پهلوان يگانه مشروطه به روايت حميد شوکت (بخش دوم و پايانی)، منوچهر بختياری

به نظر می‌رسد روايت‌گر سرگذشت قوام از نشانه‌های سنت مشروطه‌خواهی او در زمان مشروطه‌ کم آورده و لذا نام و ياد“قدرت قوام‌السلطنه” همان‌گونه که چشمان محمد‌رضا شاه را در آستانة انقلاب ۱۳۵۷ خيره کرده بود برای مجذوب نمودن خواننده خود به هر مناسبتی تکرار می‌کند.**

ادامه مطلب »

قوام‌السلطنه پهلوان يگانه مشروطه به روايت حميد شوکت، منوچهر بختياری

هيهات از اسناد اين‌چنين که مبنای کار و پژوهش چندساله قرار گيرد. اين‌که ناگهان در دهه پنجاه شمسی در ميان اسناد خانوادگی ثقفی اعزاز پرونده پر و پيمانی از شرکت و سهم والای پدر خانواده - اعلم‌الدوله – در پيروزی نهضت مشروطه پيدا می‌شود و در متن اسناد ادبيات سياسی ويژه مخبرالسلطنه هدايت که سه دهه پيشتر خاطراتش را مرقوم داشته با همان کلمات و اصطلاحات برون می‌آيد و مابقی سهم نهضت مشروطه به حساب احمد قوام واريز می‌شود، از عجايب روزگار و جامعه ما می‌تواند باشد.

ادامه مطلب »

جامعه شناسی اندیشه ورزی و اندیشه سوزی درایران

موانع فرهنگی توسعه تحقیق درایران
جامعه شناسی اندیشه ورزی و اندیشه سوزی درایران
نویسنده: علی طایفی
دراین کتاب که محصول یک طرح پژوهشی در سطح ملی است، ضمن مروری بر فرهنگ و الزامات فرهنگی توسعه علم در غرب و نظریه های جامعه شناسان حوزه علم، به مطالعه ویژگیهای فرهنگ عمومی پرداخته شده و ازاین رهگذر مجموعه ای از خصایص فرهنگی موثر بر توسعه و عدم توسعه علم در ایران بدست آمده است. دراین کتاب موانع فرهنگی توسعه علم یا پژوهش در بین پژوهشگران شش گروه اصلی علمی کشاورزی، پزشکی، علوم پایه، فنی ومهندسی، عبوم انسانی، و هنر مورد بررسی قرار گرفته است. موانعی از قبیل تقدیرگرایی، نقلید، تعصب، خاص گرایی، تقدس گرایی و .... مولفه هایی از این دست از مهمترین یافته های این کتاب می باشد. برای سفارش خرید این کتاب با این شماره موبایل درایران تماس بگیرید: 00989123140187