Sunday, 19 November 2017
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶
 

می خواهيم ملت شويم يا «جمع پراکنده» باقی بمانيم؟ / حميد عبيدی

نمی توان گفت که در افغانستان مسايل قومی ، زبانی ، سمتی و مذهبی ، در مرحلهء پيش از بحران سه دههء اخير همه حل شده بودند و هيچ مشکلی موجود نبود ، ولی چنان هم نيست که بحران خونين سه دههء اخير حاصل اختلافات قومی ، زبانی ، سمتی و مذهبی بروز کرده باشد.

دوستان گرامی ،
با تقديم تمنيات نيک و با اميد مهربانی شما در حق آسمايی اينک مطالبی را که در نظر است در اين شمارهء آسمايی روی آن ها بحث شود ، به خدمت تقديم می داريم . اگر در مورد صورت طرح مسايل ملاحظاتی داشته باشيد و يا طرح پرسش ها و نکات جديد و يا تعديل برخی نکات را لازم بدانيد ، از دريافت نظر و مشورت شما سپاسگزار خواهيم شد.
البته شما اگر خواسته باشيد می توانيد به برخی از جنبه های مصايب مطروحه بپردازيد و يا اين که از زاويهء که شما خود لازمی می دانيد در اين بحث ها اشتراک بفرماييد .
به آرزوی توجهء شما به مراتب زيرين و اشتراک شما در اين بحث ها منتظر مهربانی شما در روزهای نزديک خواهيم بود .
با تجديد تمنيات نيک
حميد عبيدی

می خواهيم ملت شويم
يا « جمع پراکنده«
باقی بمانيم؟

وسوسهء گرايش به قوم و قبيله ، نژاد ، زبان ، سمت و مذهب ، دردههء 90 چنان گسترده گرديد که در هيچ مرحله يی از گذشته مثالش را نمی توان يافت . اين وسوسه هنوز هم فروکش نکرده است . جدال های لفظی در شمار زيادی از صفحات نشريه های مطبوع و انترنتی افغان ها به گونهء مستقيم و غير مستقيم ، نيز گواه اين گرايش است .
ديدن طيف وسيع تنوع اتنيکی در افغانستان نياز به ذره بين و دوربين ندارد - اين واقعيت را می توان با چشم ساده هم ديد . اگر تنوع زبانی ، دينی و مذهبی را هم بر آن بيفزاييم اين طيف به مراتب گسترده تر می گردد.
افراطيونی که اکنون خود را نمايندهء اين قوم يا آن قوم می دانند ، کار را به نثار اتهامات بی پايه و دشنام های زشت می رسانند . در مورد نام افغان ، افغانستانی و افغانستان هم منازعات لفظی ميان گروه های ياد شده در جريان است . در اين رابطه اگر بازی احصايه ها ، ارقام ، اعداد ارايه شده را در نظر بگيريم ، نفوس افغانستان بسيار بالاتر از 20 ميليون خواهد رفت . اگر فيصدی ها را مورد توجه قرار دهيم ، در آن صورت هيچ يک از گروه های افراطی با هيچ احصايهء رسمی از منابع دولتی افغانستان و منابع معتبر خارجی قناعت ندارد . در مورد مسألهء زبان و مذهب نيز چنين است . اين گونه دعوا ها در زير خيمهء لويه جرگهء قانون اساسی نيز در جريان بود . راه های حل ميانی هيچ گروه افراطی را راضی نکرد و کرده هم نمی توانست . از نتايج انتخابات برای ولسی جرگه و شوراهای ولايتی هم چنان به نظر می رسد که در زير سقف پارلمان و مجالس ولايتی هم شاهد بگو مگوها و تشنجات ميان گرايش های قومی ، زبانی ، سمتی و مذهبی ، خواهيم بود .
نمی توان گفت که در افغانستان مسايل قومی ، زبانی ، سمتی و مذهبی ، در مرحلهء پيش از بحران سه دههء اخير همه حل شده بودند و هيچ مشکلی موجود نبود ، ولی چنان هم نيست که بحران خونين سه دههء اخير حاصل اختلافات قومی ، زبانی ، سمتی و مذهبی بروز کرده باشد. می توان گفت که در نتيجه بحرانی که بالاخره در دههء نود منجر به فروپاشی دولت و تسلط هرج و مرج کامل بر سراسر افغانستان گرديد و با ناکام شدن ايديولوژی های چپ کمونيستی و راست اسلاميستی ، غضروف هايی که می توانستند به استخوانبنديی استوار ملی مبدل گردند ، فروپاشيدند و عناصر و گروه های قدرت طلب و حاميان خارجی شان ، مسايل قومی ، زبانی ، سمتی و مذهبی را به خاطر اغراض خود شان ابزار سازی کردند و کار را به خصومت های خونين و کشتارهای متقابل رسانيدند.
می توان گفت که اگر نهضت امانی سقوط نمی کرد و نيز رشد مسالمت آميز اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی و سياسی افغانستان در مسيری که قانون اساسی سال 1964 باز کرده بود، با کارد کودتاها قطع نمی شد ، روند تشکل ملت در معنای معاصر ( ناسيون و يا دولت – ملت ) نيز تا حدی قوام می يافت .
شما شايد با آن چی که گفته آمد در اين يا آن جهت مؤافق نباشيد . و امّا ، شايد با اين گفته توافق داشته باشيد که منازعات قومی ، قبيله يی ،مذهبی ، زبانی و سمتيی که شاهدش بوده ايم نه تنها هيچ گرهی از گره ها را باز نکرد و به نفع يکی از اقوام ، قبايل و يا گروه مذهبی و زبانيی تمام نشد ، بل تمام مردم افغانستان از آن صدمه های استخوانسوز ديدند .
- با اين گذشته از لحاظ فکری ، فرهنگی و اخلاقی چی گونه بايد برخورد نمود و از آن چی عبرت هايی را بايد آموخت ؟
- آيا باقی ماندن در حصار های قومی و قبيله يی به نفع مردم افغانستان بوده می تواند و يا رفتن در راه تشکل ملت – دولت معاصر ؟
- به نظر شما در مرحلهء کنونی چی چانس ها و چالش ها در راه تشکل ملت- دولت در افغانستان وجود دارند ؟
ما شما را به بحث روی اين مسايل فرا می خوانيم و منتظر نبشته ها و نظريات تان هستيم .
شما می توانيد نبشته های تان را در فورمات های doc.و يا html به شکل ضميمهء ايميل به نشانی ايميل صفحهء انترنتی آسمايی ارسال نماييد .
در صورت ضرورت شما می توانيد به واسطهء ايميل ، تيلفون و يا فکس با ما تماس بگيريد .

چرا عناصر خواهان تجدد و دموکراسی در انتخابات پارلمانی ناکام شدند ؟
چنان به نظر می رسد که شمار محدودی از عناصر طرفدار تجدد و دموکراسی به پارلمان آينده راه يافته باشند . برخلاف شمار کثيری از عناصری که هواخواهان تجدد و ديموکراسی آنان را جنگ سالار و تنظيم سالار می خوانند و با استناد به گزارش های منابع ملی و بين المللی معتبر مدافع حقوق بشر آنان را به ارتکاب جرايم سنگين متهم می سازند ، به پارلمان راه يافته اند .
- چرا چنين شد ، مگر مردم گذشته را فراموش کرده اند و يا اين که گذشته از ديد مردم افغانستان چنان نبوده که مدافعان حقوق بشر ترسيم کرده اند ؟
- پاسخ شما به پرسش بالا چيست ؟
- چرا در حالی که صدها کانديد و ده ها حزب و سازمان سياسيی ک خود را هواخواه تجدد و ديموکراسی معرفی می کردند ، در انتخابات اشتراک ورزيدند ، ولی تنها شمار اندکی از آنان توانستند در انتخابات به ولسی جرگه و شوراهای ولايتی راه يابند ؟
- به نظر شما علت مشارکت اندک مردم در انتخابات اخير در مقايسه با انتخابات رياست جمهوری چیست ؟
- به نظر شما انتخابات اخير برای هواخواهان تجدد و دموکراسی ، حکومت آقای کرزی و جامعهء بين المللی از چی پيام هايی دارد ؟
- به نظر شما پارلمانی با چنين ترکيبی – که در بالا ذکر شد - می تواند نقش مثبتی در حل مسايل حاد و اساسيی که جامعهء ما با آن ها مواجه است ايفا بکند ؟
- برای جلوگيری از تبارز گرايش های مخرب در داخل پارلمان ، چی امکاناتی موجود اند و عناصر و نيروهای سالم انديش در اين زمينه چی کرده می توانند .
ما شما را به بحث روی اين مسايل فرا می خوانيم و منتظر نبشته ها و نظريات تان هستيم .
شما می توانيد نبشته های تان را در فورمات های doc.و يا html به شکل ضميمهء ايميل به نشانی ايميل صفحهء انترنتی آسمايی ارسال نماييد .
در صورت ضرورت شما می توانيد به واسطهء ايميل ، تيلفون و يا فکس با ما تماس بگيريد .